دکتر پورمازار جراح و متخصص عمل لازک چشم ،لیزیک،بلفاروپلاستی

آستیگماتیسم

آستیگماتیسم
سایر مقالات

آستیگماتیسم چیست

آستیگماتیسم یک ایراد و نقص معمولی است که در انحنای چشم بیمار به وجود می آید و قابل درمان می باشد. چشم آستیگماتیک در مسافت های دور و نزدیک دچار تاری دید می شود. آستیگمات هنگامی اتفاق می افتد که عدسی داخل چشم یا لایه رویی چشم با انحنای چشم تطابق نداشته باشد. انحنای چشم به صورت دایره و کروی شکل است، در صورتی که در بیماران آستیگماتیسم این انحنا شبیه به تخم مرغ می شود و باعث تاری دید در همه مسافت ها می شود. مشکل آستیگماتیسم ممکن است از بدو تولد وجود داشته باشد و با نزدیک بینی یا دوربینی همراه باشد، ولیکن بیشتر مواقع به حدی نمی رسد که نیاز به انجام کارهای درمانی فوری باشد و هنگامی هم که نیاز به درمان داشته باشد، به صورت معمول توسط عینک و لنز و یا جراحی لیزری رفع می شود. 

انواع آستیگماتیسم

آستیگمات انواع متفاوتی دارد، در واقع می توان این مشکل را به سه دسته تقسیم بندی کرد که در این قسمت به بررسی انواع آن می پردازیم.

آستیگمات نزدیک بین

چنانچه هر دو نصف چشم نزدیک بین باشد، چشم ها در درجه های مختلف، آستیگمات نزدیک بین هستند به عبارت دیگر یک یا هردو نیمه از چشم نزدیک بین هستند.

آستیگمات دوربین

چنانچه هر دو نصف چشم دوربین باشد، چشم ها در درجه های مختلف، آستیگمات دوربین هستند به عبارت دیگر یک یا هردو نیمه از چشم دوربین هستند.

آستیگمات ترکیبی

هنگامی که نیمی از چشم نزدیک بین و نیمی دیگر دوربین باشد، آستیگمات ترکیبی ایجاد می شود.

می توان از نظر دیگر آستیگمات را به دو بخش تقسیم کرد! یکی آستیگمات منظم و دیگری آستیگمات نامنظم؛ در آستیگمات منظم، نصف کننده ها عمود بر هم قرار دارند و زاویه بین آنها 90 درجه می باشد. در آستیگمات نامنظم مدارهای نصف کننده عمود به هم نیستند و زاویه آنها متفاوت است. 

نکته: اکثر آستیگمات ها از نوع نامنظم می باشند که به سطح رویی چشم حالت بیضی شکل می دهند.

علائم آستیگماتیسم

  • دید نا مرتب یا دید تار
  • احساس خستگی و ناراحتی در چشم
  • سردرد
  • اختلال دید در شب
  • دوبینی

زمان مراجعه به پزشک

هنگامی که مشکلات چشمی، لذت فعالیت های شما را کم کند و یا در انجام کارهای روزانه شما اختلال ایجاد کند، می بایست به چشم پزشک مراجعه نمایید. پزشک معالج می تواند تشخیص قطعی دهد که آستیگماتیسم دارید یا خیر، سپس با توجه به معاینات دقیقی که بر روی چشم شما انجام می دهد، میزان و درجه قطعی آن را مشخص می کند و سپس راه های درمانی که می تواند به بهبود شما کمک کند را پیشنهاد می دهد و شما بر اساس بودجه و توانایی هایی خود، بهترین روش را انتخاب می کنید.

آستیگماتیسم کودکان

فرزندانمان در دوره کودکی خود ممکن است متوجه تاری دید نشوند و یا به دلیل واهمه و ترس خود یا حس خجالت ممکن است مشکل خود را بروز ندهند و ما می بایست طی دوره های متفاوت و با مراجعه به متخصص چشم، معاینات لازم را روی چشم کودکمان انجام دهیم.
امروزه معاینه اطفال و درمان تنبلی چشم کودکان بسیار شایع شده است ولیکن می توان کودک را طی مراقبت های کودکی تا قبل از ورود به مدرسه بررسی کرد و اگر مشکلی بود، برای درمان آن راه حلی یافت، و بعد از آن نیز می توان در طول دوران مدرسه، هر یک یا دو سال توسط پزشک و یا مربی بهداشتی که در مدارس وجود دارند، بررسی نمود. البته قابل ذکر است که معمولاً برای کودکان عینک استفاده می شود، چرا که استفاده از لنز و مراقبت از آن برای کودکان دشوار است و همچنین چنانچه سن کودک کم باشد، جراحی لیزری را پزشکان تجویز نمی کنند.

علت بروز آستیگماتیسم

چشم ها دارای دو ساختار با سطح منحنی هستند که نور را به سمت شبکیه خم می کنند و تصاویر را می سازند. قرنیه و عدسی در چشم های سالم دارای انحنای منظمی هستند که کاملاً شبیه سطح توپ می باشد. چنانچه عدسی یا قرنیه دارای انحنای نامناسب و یا به شکل تخم مرغی و بیضی داشته باشند، نمی توانند نور را به درستی خم کنند و باعث ایجاد مشکل تاری دید می شوند. آستیگماتیسم نوعی از عیوب انکساری چشم به شمار می رود. 
آستیگمات هنگامی رخ می دهد که عدسی یا قرنیه چشم بیمار به یک سمت بیشتر خمیده شده باشد. چنانچه قرنیه دارای انحنای نامناسب باشد، آستیگمات قرنیه ای به وجود می آید و اگر که عدسی چشم انحنای نامناسب داشته باشد، باعث به وجود آمدن آستیگمات عدسی می شود. هر کدام از انواع آستیگمات باعث تاری دید می شود، که این تاری دید ممکن است عمودی، افقی و یا مورب باشد.

بروز آستیگمات با دیگر عیوب انکساری

آستیگمات ممکن است با سایر خطاهای انکساری همانند دوربینی و نزدیک بینی همراه شود. در این قسمت به بررسی آنها می پردازیم.

نزدیک بینی

هنگامی که قرنیه بیش از حد انحنا داشته باشد و یا چشم از حد عادی بزرگتر باشد، مشکل نزدیک بینی ایجاد می شود. به صورتی که نور در جلوی شبکیه متمرکز می شود و باعث می شود که تصاویر دور، تار به نظر برسند. 

دوربینی

وقتی انحنای قرنیه خیلی کم باشد و یا چشم از حد معمول کوچکتر باشد، مشکل دوربینی به وجود می آید. در این شرایط چشم بیمار، نور در بخش پشت چشم متمرکز نمی شود و اشیاء نزدیک تار دیده می شود.

تشخیص آستیگماتیسم

آستیگمات را می توان با معاینه و تست چشم تشخیص داد. معاینه چشم شامل آزمایش کامل چشم می باشد که نشان دهد چشم بیمار به چه صورتی نور را خم می کند. پزشک معالج تمامی این آزمایشات و تست ها را جهت امتحان زوایای چشم و زاوبه های مختلف دید انجام می دهد تا بتواند راه های درمان را بیابد و تشخیص دهد که بهتر است از عینک استفاده شود و یا لنزهای تماسی.

درمان آستیگماتیسم

منظور از درمان آستیگماتیسم، بهبود و اصلاح هرچه بیشتر وضوح دید می باشد. درمان آستیگماتیسم باعث می شود که راحتی چشم تامین شود. بهترین و بیشترین راه های درمانی برای آستیگمات، لنزها، عینک و جراحی لیزری به شمار می رود.

لنزهای درمانی

لنزهای درمانی که به شکل عینک و یا لنزهای تماسی می باشند، باعث از بین بردن تاثیر انحنای ناهموار و نادرست قرنیه و عدسی چشم بیمار می شود. 
لنزهای تماسی: لنزها هر دو مورد آستیگماتیسم عدسی و قرنیه را می تواند اصلاح کند. 
عینک: در شرایطی که به هر دلیلی بیمار از لنزهای تماسی استفاده نکند، انواع متفاوت عینک برای وی تجویز خواهد شد.

جراحی لیزر آستیگمات

در روش جراحی با اشعه لیزر سطح قرنیه را شکل دهی می کنند و آستیگمات را اصلاح می کنند.